Psychosociale begeleiding, wat meer de diepte in
Betekenisgeving
We zijn, als mens, vertellende wezens. Wie we zijn en hoe wij ons te verhouden hebben tot anderen, in de ons omringende wereld waar we ook deel van zijn, herkennen we in de grote verhalen van de wereld. Wie we zelf zijn, als individu, kunnen we tot uitdrukking brengen door in actie te komen. We kunnen ze ook tastbaar maken in het resultaat van onze acties en wat we elkaar daarover te vertellen hebben.
Die verhalen beschrijven waar we vandaan komen en waar we naartoe gaan, wat onze verworvenheden zijn en wat nog in het verschiet ligt. Vanuit die verschillende invalshoeken kijken we naar de dingen die ons overkomen. Zo krijgen levensgebeurtenissen betekenis en worden ze begrijpelijk en hanteerbaar. Zo verwerven we ons een plek in het grote geheel.
Waar we minder open over zijn —zeker in deze tijd van sociale media— is hoe het leven ons kwetsbaar maakt of waar we bang voor zijn. Daarop rust een taboe, wat schaamte en schuldgevoelens brengt. In het werk, als hulpverlener, zijn dat vaak de ervaringen waar we bij de ander —vol begrip — ruimte voor vrijmaken, maar die we bij onszelf diep verborgen houden.
Zelfverlies
Onze verhalen zijn creatieve bouwsels. die we soms voor waar en werkelijk houden. Met het schikken en herschikken van herinneringen en ervaringen geven we vorm aan onze toekomstverwachtingen. Wat voor ons gevoel minder goed past, in het beeld dat wij hebben van onszelf en van de wereld, drukken we onbewust naar de achtergrond. Op wat bewust is hebben we invloed; we kunnen daar sturing aan geven. Wat echter onbewust leeft is onopgemerkt van invloed, die zich laat gelden in patronen, waar we moeilijk uit loskomen. Wat ons ongemerkt maar ontegenzeggelijk negatief beïnvloedt lijkt van buiten te komen. We ervaren dat als ons lot. Je voelt je niet bij machte daar iets in te veranderen.
Vooral de schrik van wat ons overkomt en de angst voor wat komen gaat, vernauwt onze blik op die realiteit. Je houdt krampachtig vast aan oude verhalen en beproefde methodes die het gevoel geven op koers te zijn in de onstuimige heftigheid van wat je overkomt. . .
. . . en wat je dus niet altijd bent . . .
Nieuw inzicht
Soms kan het zijn dat de zin van de gebeurtenissen je begrip te boven gaat. Je vraagt je af waarom het juist jou overkomt, en waarom zo onverwacht en wat de betekenis is van dit alles. Je weet niet hoe het nu verder moet. Het besef van het veranderlijke van alles brengt plotseling onzekerheid en angst.
Wanneer de crisis lang aanhoudt, de verliezen groter zijn dan verwacht en de ervaringen dieper aangrijpen dan gebruikelijk, wordt het levensverhaal een probleemverhaal. Het gaat dan vaak over hoe het ooit was en over hoe het eigenlijk had moeten zijn. Je verliest het zicht op wat er werkelijk toe doet, wat je ooit ten diepste voor waar en voor waardevol hield. Hoe is het nu met je gesteld?
Kracht van creativiteit . . .